Bệnh học đột quỵ não

Bệnh đột quỵ não là một trong những nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong. Đột quỵ não và tai biến mạch máu não là 2 tên gọi của cũng một loại bệnh. Người bị đột quỵ não thường có những di chứng hết sức nặng nề nghiêm trọng nhất là tử vong. Dưới đây là thông tin bệnh học đột quỵ não.

Bệnh học đột quỵ não 1

Bệnh đột quỵ não là gì?

Bệnh đột quỵ não được định nghĩa theo tổ chức y tế thế giới (OMS): “Đột quỵ não là một hội chứng lâm sàng được đặc trưng bởi sự khởi phát đột ngột của các triệu chứng biểu hiện tổn thương của não (thường là khu trú), tồn tại trên 24 giờ hoặc bệnh nhân tử vong trước 24 giờ. Những triệu chứng thần kinh khu trú phù hợp với vùng não do động mạch bị tổn thương phân bố, loại trừ nguyên nhân chấn thương”.

Hiểu cách khác, đột quỵ não (tai biến mạch máu não) là hiện tượng 1 phần hoặc nhiều phần của não bộ bị chết do không được cấp máu hoặc do chảy máu quá nhiều gây chèn ép. Khi dòng máu không thể đi đến não, các tế bào não sẽ ở trong tình trạng thiếu máu, không hoạt động được nữa, kế tiếp sẽ bị hoại tử và chết đi nếu sự cung cấp máu cho não không được phục hồi ngay sau đó.

Bệnh đột quỵ não là một chứng bệnh nguy hiểm lại tiềm ẩn xảy ra ở nhiều đối tượng, là nguyên nhân tử vong đứng thứ 3 sau các bệnh lý tim mạch và ung thư, nhưng là nguyên nhân gây tàn phế đứng hàng thứ nhất.

Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ não

Có 2 loại đột quỵ não là đột quỵ xuất huyết não và đột quỵ thiếu máu não.

Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ xuất huyết não:

Đột quỵ xuất huyết hay là xuất huyết não xảy ra khi một mạch máu trong não bị rò rỉ hoặc bị vỡ. Nguyên nhân gây bệnh thường là do vỡ các mạch máu não xảy ra ở những người tăng huyết áp không được điều trị, do vỡ các túi phình của mạch máu não hoặc do vỡ các bất thường của dị dạng động – tĩnh mạch não:

  • Do mắc bệnh lý tăng huyết áp, bệnh động mạch thoái hóa dạng tinh bột, dị dạng mạch, bệnh máu, nhồi máu não, do thuốc ở người cao tuổi
  • Do vỡ phình mạch ở trẻ em
  • Do thiếu thiếu vitamin K, thiếu prothrombin xảy ra ở trẻ sơ sinh

Nguyên nhân dẫn đến đột quỵ thiếu máu não:

Do các cục huyết khối hình thành ở các mạch máu cung cấp máu cho não làm hẹp lòng mạch, dẫn đến giảm lượng máu lên não.

Do các cục huyết khối từ xa bắn lên não gây tắc mạch não, mà thường gặp nhất là do huyết khối từ tim.

Các yếu tố nguy cơ gây bệnh

  • Hút thuốc lá
  • Tăng cholesterol máu
  • Đái tháo đường
  • Béo phì
  • Không vận động thể lực
  • Bệnh tim mạch: suy tim, loạn nhịp tim
  • Sử dụng các thuốc tránh thai đường uống, điều trị hormon, sử dụng các thuốc gây nghiện như cocain…
  • Tiền sử cá nhân hoặc gia đình bị đột quỵ não, nhồi máu cơ tim.
  • Tuổi > 55

Triệu chứng của bệnh đột quỵ não

Khi thấy một trong các triệu chứng hiện tượng dưới đây hãy nhanh chóng tìm kiếm sự chăm sóc ngay của y tế để được khám và điều trị:

  • Gặp vấn đề với việc đi lại có thể vấp ngã hoặc chóng mặt đột ngột, mất cân bằng hoặc mất phối hợp.
  • Nói và hiểu gặp vấn đề như có thể nói ngọng hoặc không thể tìm thấy những từ giải thích những gì đang xảy ra (mất ngôn ngữ). Hãy cố gắng lặp lại một câu đơn giản.
  • Liệt một bên hoặc 1 phần cơ thể. Gặp phải vấn đề này hãy cố gắng nâng cao cả hai tay trên đầu cùng một lúc. Nếu một cánh tay bắt đầu rơi, có thể bị đột quỵ. Tương tự như vậy, miệng có thể sụp xuống khi cố gắng mỉm cười.
  • Hạn chế tầm nhìn của mắt. Mắt đột nhiên nhìn mờ hoặc đen hoặc nhìn thấy nhưng nhìn thành đôi.
  • Nhức đầu bất ngờ nghiêm trọng, có thể kèm theo nôn mửa, chóng mặt hoặc bị thay đổi ý thức, có thể cho thấy đang bị đột quỵ.

Với bệnh nhân mắc đột quỵ não bộ, mỗi giây phút đều rất quý giá chính vì vậy khi thấy các triệu chứng hãy lập tức nhờ sự giúp đỡ y tế bởi nếu chậm chễ  thì nguy cơ tổn thương não và khuyết tật càng tăng thậm chí tính mạng đang treo có thể rơi bất cứ lúc nào. Để tối đa hóa hiệu quả của các đánh giá và điều trị, tốt nhất là tới phòng cấp cứu trong vòng 60 phút từ các triệu chứng đầu tiên. Trong thời gian chờ cấp cứu hãy tự sơ cứu bằng cách:

  • Bắt đầu hồi sức miệng – miệng nếu ngừng thở.
  • Quay đầu sang một bên nếu bị ói mửa, có thể ngăn chặn ngạt thở.
  • Không ăn uống.

Biến chứng của bệnh đột quỵ não

Một cơn bệnh đột quỵ não có thể gây ra nhiều biến chứng và các biến chứng có thể làm tạm thời hoặc vĩnh viễn. Việc điều trị các biến chứng do bệnh gây ra sự phục hồi còn tùy thuộc vào từng người bệnh. Các biến chứng có thể gặp là:

  • Tê liệt, mất vận động cơ bắp. Với biến chứng này cần điều trị bằng liệu pháp vật lý để cải thiện trong sự chuyển động cơ bắp hoặc tê liệt.
  • Khó nói chuyện thậm chí mất ngôn ngữ hoặc khó nuốt. Biến chứng này được điều trị bệnh lý học và ngôn ngữđể cải thiện.
  • Mất trí nhớ hoặc gặp rắc rối với sự hiểu biết. Đây là biến chứng phổ biến với biến chứng này cần điều trị với các liệu pháp phục hồi chức năng.
  • Đau hoặc có cảm giác kỳ lạ ở trong cơ thể. Biến chứng này thường phát triển trong vài tuần sau khi đột quỵ, và nó có thể cải thiện theo thời gian. Nhưng vì cơn đau gây ra bởi một vấn đề trong não thay vì một chấn thương thể chất, có vài loại thuốc để điều trị CPS.
  • Thay đổi hành vi và chăm sóc bản thân. Những người bị đột quỵ có thể trở nên bị ít nói và tương tác xã hội hay bốc đồng hơn. Họ có thể mất khả năng chăm sóc cho bản thân và có thể cần một người chăm sóc để giúp nhu cầu công việc hàng ngày.

Chuẩn đoán

Để đưa ra phương pháp điều trị hợp lý nhất thì việc chuẩn đoán bệnh là rất quan trọng. Các bác sĩ cần tìm ra loại đột quỵ bệnh nhân gặp phải và các phần đang bị ảnh hưởng, các nguyên nhân gây bệnh…

  • Chuẩn đoán lâm sàng: Dựa vào các triệu chứng đã có và lịch sử chấn thương đầu hoặc các loại thuốc dùng, lịch sử cá nhân và gia đình mắc bệnh tim, TIA hay đột quỵ… Kết hợp với việc kiểm tra huyết áp và nghe tim và nghe âm thanh trong động mạch cảnh (cổ), có thể chỉ ra xơ vữa động mạch. Bác sĩ cũng có thể sử dụng kính soi đáy mắt để kiểm tra các dấu hiệu của tinh thể hoặc cục cholesterol trong mạch máu ở phía sau mắt.
  • Làm xét nghiệm máu: để cung cấp thông tin quan trọng như tốc độ đông máu và lượng đường trong máu cao hay thấp, các hóa chất trong máu, hoặc liệu có thể bị nhiễm trùng. Thời gian đông máu và mức đường và hóa chất quan trọng phải được quản lý như là một phần của việc chăm sóc đột quỵ. Nhiễm trùng cũng phải được xử lý.
  • Vi tính cắt lớp (CT): đóng vai trò quan trọng trong việc xác định cơn đột quỵ và loại gì. Chụp cắt lớp vi tính CTA, trong đó thuốc nhuộm được tiêm vào tĩnh mạch và chùm tia X tạo ra một hình ảnh 3D của các mạch máu ở cổ và não. Các bác sĩ tìm phình mạch hoặc dị dạng động tĩnh mạch và động mạch và đánh giá độ hẹp. CT được thực hiện mà không cần thuốc nhuộm, có thể cung cấp hình ảnh xuất huyết não, nhưng cung cấp ít thông tin chi tiết về các mạch máu.
  • Chụp cộng hưởng từ (MRI) ddeer phát hiện mô não bị hư hại do một cơn đột quỵ thiếu máu cục bộ. Chụp cộng hưởng từ (MRA) sử dụng từ trường, sóng radio và thuốc nhuộm được tiêm vào tĩnh mạch để đánh giá các động mạch ở cổ và não.
  • Siêu âm động mạch cảnh để xác định động mạch bị thu hẹp hoặc cục máu đông ở động mạch cảnh. Một thiết bị giống như cây đũa (bộ chuyển đổi) gửi sóng âm tần số cao vào cổ. Các sóng âm thanh đi qua mô và sau đó trở lại, tạo ra hình ảnh trên màn hình.
  • Thông động mạch để cung cấp hình ảnh các động mạch trong não không thấy trong X-quang. Bác sĩ chèn mỏng, ống thông qua đường rạch nhỏ, thường là ở vùng háng. Ống thông này qua các động mạch chính và vào động mạch cảnh hay đốt sống. Sau đó bác sĩ tiêm một loại thuốc nhuộm qua ống thông để cung cấp hình ảnh X-quang động mạch.
  • Siêu âm tim cho phép bác sĩ xem nếu có cục máu đông (embolus) từ tim có đi đến não và gây ra đột quỵ. Bác sĩ có thể cần phải sử dụng siêu âm tim qua thực quản (TEE) để kiểm tim rõ ràng hơn.

Điều trị đột quỹ não

Đối với đột quỵ thiếu máu não

Điều trị cấp cứu bằng thuốc: dùng trong vòng 4,5 giờ và càng sớm càng tốt. Việc điều trị cấp cứu càng nhanh chóng thì càng tăng cơ hội sống sót đồng thời cũng làm giảm các biến chứng của đột quỵ. Các loại thuốc chỉ định:

  • Aspirin:. Trong phòng cấp cứu, rất có thể sẽ được cấp một liều aspirin. Liều có thể khác nhau, nhưng nếu đã dùng aspirin hàng ngày để làm loãng máu có hiệu lực, có thể thực hiện lưu ý trên thẻ y tế để các bác sĩ biết đã dùng aspirin.
  • Các thuốc làm loãng máu: Như warfarin (Coumadin), heparin và clopidogrel (Plavix) cũng có thể được chỉ định, nhưng chúng không được sử dụng điều trị thông thường như aspirin.
  • Tiêm hoạt hóa plasminogen tĩnh mạch (TPA): TPA là một loại thuốc phá vỡ cục máu đông, giúp một số người đã bị đột quỵ phục hồi đầy đủ hơn. Tuy nhiên, tiêm tĩnh mạch TPA có thể được chỉ định chỉ trong 4,5 giờ cơn đột quỵ xảy ra. TPA liên quan đến một số rủi ro mà các bác sĩ sẽ xem xét trong việc đánh giá cho việc điều trị phù hợp. TPA không thể được chỉ định cho những người bị đột quỵ xuất huyết.

Loại bỏ cục máu đông. Các bác sĩ cũng có thể sử dụng ống thông, một thiết bị cực nhỏ vào trong não để lấy và loại bỏ các cục máu đông.

Để giảm nguy cơ đột quỵ hoặc TIA, bác sĩ có thể đề nghị thủ tục để mở động mạch bị thu hẹp vừa phải bởi mảng bám. Các bác sĩ cũng khuyên các thủ tục để ngăn ngừa đột quỵ. Tùy chọn có thể bao gồm:

Phẫu thuật cắt bỏ mảng bám động mạch cảnh. Bác sĩ phẫu thuật loại bỏ các mảng bám chặn động mạch cảnh chạy lên cả hai mặt của cổ đến bộ não. Các động mạch bị chặn được mở ra, những mảng được loại bỏ và phẫu thuật đóng mạch. Thủ tục có thể làm giảm nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ. Tuy nhiên, ngoài những rủi ro thông thường kết hợp với phẫu thuật, phẫu thuật cắt bỏ mảng bám động mạch cảnh cũng có thể gây ra một cơn đột quỵ hoặc đau tim do cục máu đông hoặc các mảnh vụn béo. Bác sĩ phẫu thuật cố gắng để giảm bớt nguy cơ này bằng cách đặt bộ lọc (thiết bị bảo vệ xa) tại một số điểm trong dòng máu để “bắt” các vật liệu có thể do thủ tục.

Nong mạch và ống đỡ động mạch. Nong mạch là một kỹ thuật có thể mở rộng đoạn mạch mảng bám dẫn đến não, thường là động mạch cảnh. Trong tiến trình này, một quả bóng – ống thông vào khu vực động mạch tắc nghẽn. Bóng được bơm căng, ép mảng xơ vữa động mạch vào thành. Một ống lưới kim loại (stent) đặt vào trong động mạch để ngăn ngừa hẹp tái phát. Chèn stent động mạch trong não tương tự như stenting động mạch cảnh. Sử dụng một đường rạch nhỏ ở háng, bác sĩ đưa ống thông qua động mạch và vào trong não. Đôi khi sử dụng nong mạch để mở rộng động mạch đầu tiên.

Đối với đột quỵ xuất huyết não

Biện pháp khẩn cấp: uống warfarin (Coumadin), thuốc chống tiểu cầu như clopidogrel (Plavix) để ngăn ngừa cục máu đông, có thể dùng loại thuốc nhất định hoặc truyền các sản phẩm máu để chống lại tác động của chúng. Cũng có thể được cho thuốc để hạ huyết áp, ngăn chặn cơn động kinh, giảm phản ứng não chảy máu (vasospasm). Người bị đột quỵ xuất huyết không được dùng kháng đông như aspirin và TPA bởi vì các thuốc này có thể làm chảy máu trầm trọng thêm.

Sau khi ngừng chảy máu trong não, điều trị thường liên quan đến nghỉ ngơi và chăm sóc y tế hỗ trợ. Nếu diện tích chảy máu lớn, phẫu thuật có thể được sử dụng trong trường hợp nhất định để loại bỏ máu và làm giảm áp lực lên não.

Phẫu thuật sửa chữa mạch máu. Phẫu thuật có thể được sử dụng để sửa chữa mạch máu bất thường liên quan với đột quỵ xuất huyết. Bác sĩ có thể khuyên một trong các thủ tục này sau khi đột quỵ hoặc nếu có nguy cơ cao về chứng phình động mạch tự phát hoặc dị dạng động tĩnh mạch (AVM) vỡ:

Kẹp phình mạch. Một cái kẹp nhỏ được đặt tại nơi phình động mạch này, cô lập lưu thông động mạch. Điều này có thể giữ phình động mạch không vỡ, hoặc có thể ngăn ngừa tái xuất huyết phình mạchvgần đây. Kẹp sẽ ở lại tại chỗ vĩnh viễn.

Đỡ phình mạch. Thủ tục này thay thế kẹp phình mạch. Bác sĩ phẫu thuật sử dụng một ống thông cuộn dây nhỏ vào phình động mạch này. Cuộn dây này tạo một giàn giáo nơi cục máu đông có thể hình thành và bịt kín vỡ phình mạch.

Phẫu thuật loại bỏ AVM. Không luôn luôn có thể loại bỏ AVM nếu nó quá lớn hoặc nếu nó nằm sâu trong não. Phẫu thuật cắt bỏ AVM nhỏ hơn từ một phần dễ tiếp cận của não, mặc dù, có thể loại bỏ nguy cơ vỡ, làm giảm nguy cơ tổng thể của đột quỵ xuất huyết.

Phục hồi đột quỵ và phục hồi chức năng

Sau khi được điều trị khẩn cấp người bệnh sẽ được điều trị  tập trung vào việc giúp lấy lại sức mạnh, phục hồi chức năng nhiều nhất có thể và trở về sống độc lập

Phục hồi đột quỵ của mỗi người khác nhau. Tùy thuộc vào các biến chứng, nhóm của những người giúp đỡ trong việc phục hồi có thể bao gồm các chuyên gia:

  • Thần kinh học.
  • Bác sỹ phục hồi chức năng (physiatrist).
  • Y tá.
  • Chuyên viên dinh dưỡng.
  • Vật lý trị liệu.
  • Lao động trị liệu.
  • Giải trí trị liệu.
  • Bài phát biểu trị liệu.
  • Người làm việc xã hội.
  • Nhà tâm lý học hoặc bác sĩ tâm thần.

Phản hồi của khách hàng sau khi sử dụng Lohha Trí Não

DSC04171

Cụ Năm

75 tuổi ở Đồ Sơn, Hải Phòng. Cụ bị Teo não tuổi già đã gần 7 năm

x2

Cụ Điền

90 tuổi ở Bắc Từ Liêm, Hà Nội. Cụ bị Lẫn, sa sút trí tuệ tuổi già đã gần 20 năm

Lohha Trí Não sản phẩm mới cho bệnh nhân Teo Não, Alzheimer, Lẫn


Lohha Trí Não Giải pháp mới cho người mắc teo não


- Lohha Trí Não chứa cây Thông Đất kết hợp cùng các thảo dược khác như Thành Ngạnh, Lá dâu… có tác dụng giúp nuôi dưỡng, bảo vệ, ngăn chặn teo và thoái hóa các tế bào thần kinh. Lohha Trí Não giúp hỗ trợ điều trị Teo Não, phòng ngừa teo não sau tai biến và chấn thương sọ não.
- Hướng dẫn mua Lohha Trí Não: Xem tại đây

Sản phẩm không phải là thuốc không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.
Hiệu quả phụ thuộc vào cơ địa từng người

Có thể bạn quan tâm:

Ý kiến của bạn